Wie schoonheid liefheeft....
Enkele foto's kunt u vergroten door erop te klikken(....en wie behoort daar niet toe?)
kan zijn ogen onmogelijk sluiten voor de ornamentele kunst. Doel, vorm en kleur van de natuur zijn prachtig bedacht maar die van de mensen laat dikwijls veel te wensen over. Het doel om hierin verbetering aan te brengen is een loffelijk streven. Want wat zou het leven zijn zonder ornament, zonder versiering? Het zou een kale bedoening worden. In vroeger tijden werden hele manuscripten voorzien van versieringen, zgn. ornamenten en door monniken met 'monnikengeduld' op papier gezet. Manuscripten waaraan vaak een levenlang of langer werd gewerkt. Bijgaande afbeelding komt van de Koninklijke Bibliotheek waar men tal van voorbeelden kan vinden. En ook in de hedendaagse, moderne architectuur treft men ornamenten aan die het geheel zo bijzonder maken. Versieringen aan huizen of - heel eenvoudig - een uitgesneden driehoekje op een kozijn aanbrengen geeft juist dat stukje extra.
Vroeger zag men veel ornamenten in kerken en/of openbare gebouwen, waar pilaren, trappen en deuren voorzien waren van deze versierselen. In de renaissance waren deze versierselen heel overvloedig aanwezig. Maar niet alleen op gebouwen zag men ornamenten. Iedereen kent nog wel de afbeeldingen van de schepen van vroeger waarvan de boeg bestond uit prachtig houtsnijwerk. Ornamenten kunnen dus overal toegepast worden.
Vroeger ging men voor ornamenten naar een ornamentsnijder. Deze vakmensen waren gespecialiseerd in het snijden van allerlei ornamenten in materialen zoals steen of hout. Het is jammer dat vakscholen langzaam uit het beeld verdwenen zijn. Het beroep echter is niet helemaal verdwenen. Men kan nog steeds het vak leren bij het ornament en beeldsnij academie in Deventer. http://ornament-enbeeldsnijacademie.nl/
Glas-in-lood
Ook in glas-in-lood werden ornamenten of versierselen aangebracht toegepast door aanbrengen van kleuren en lijnen.Ornamenten kun je verdelen in reliefornament (diepte, doorsnede) en vlakornament (ligt in een oppervlak).Toegepast worden vlakornamenten vooral ook bij glas-in-lood (al dan niet gebrandschilderd) De zogenaamde vlakoramenten. Maar ook door schilderen. In kerkramen kan men vaak de mooiste grisaille ramen bewonderen, versierd met alleen ornamenten of als achtergrond bij een afbeelding van een heilige.
(Zie voorbeelden) Als u denkt dat er weinig over vlakornamenten is geschreven, dan vergist u zich. Het is momenteel minder bekend, maar er zijn boeken verschenen, omstreeks een eeuw of langer geleden, waarin de beschrijving van het vlakornament wordt uitgelegd.
Glasschilders waren er vroeger best veel. Bij sommige bedrijven, die veel kerkramen maakten, werden glasschilders ingedeeld (naar rangorde) in: gezichtsschilders (gezichten, handen,voeten etc);
draperieschilders en als laatste de ornamentschilders.
En hoewel dit alles al zijn aanvang had in de 12e,13e eeuw, bracht de brandschilderkunst vooral in de middeleeuwen een techniek die tot heden toe nog door ons wordt toegepast: de loodlijnen komen overeen met de tekeninglijnen van het carton, weinig grisaillegebruik en geen emailverf.
Deze oude technieken zijn in de hoofdzaken ongewijzigd gebleven.
Versieren dus?
Jazeker, laat u niet weerhouden, maar.... met beleid. Eenvoud is belangrijk, U weet het: ''minder is meer".
Het is erg belangrijk om te weten waar het ornament wordt toegepast. Of het alleen bestaat uit een glas-in-lood paneel of dat er brandschilderingen in dat paneel worden toegepast. Zijn het verschillende ornamenten of wordt het ornament door het gehele paneel (dat soms wel 3 meter hoog kan zijn) herhaald?
U zult tot de ontdekking komen dat vele zaken binnen uw dagelijks leven door ornamenten — die u als vanzelfsprekend beschouwde — aantrekkelijk worden gemaakt en u vreugde geven. Ook oudere boeken hebben vaak mooie kaften. Het is gewoon genieten.
De toepassingen op glas-in-lood zijn legio.
